8.03.2016

Türkiye’nin İlk Kadın İllüstratörü: Sabiha Rüştü

İllüstrasyonları dönemin gazetelerinde yayınlandı..
Osmanlı İmparatorluğu’ndan Cumhuriyete geçiş döneminde yetişen Ressam Sabiha Rüştü BOZCALI (1904-1998) yılları arasında yaşamıştır.





Osmanlı İmparatorluğu’ndan Cumhuriyete geçiş döneminde yetişen
Ressam Sabiha Rüştü BOZCALI (1903-1998) yılları arasında yaşamıştır.
Önce Münih ve Berlin'de daha sonra Sanayi-i Nefise Mektebi'nde resim eğitimi gördü. Endüstri üretimini konu edinen ilk kadın ressam olarak da bilinir.

Boya Kalemleriyle Büyüdü



Sabiha Rüştü BOZCALI , Dâhiliye Nazırı Memduh Paşa’nın sanatkâr kızı Handan Hanım ile

Bahriye Nazırı Bozcaadalı Hasan Paşa’nın oğlu Amiral Rüştü Paşa’nın ikinci çocuğu… BOZCALI 5 yaşındayken annesinin oyuncak yerine kendisine verdiği boya kutuları ve renkli kalemlerle çizime başladı. 15 yaşındayken resim eğitimi için Berlin’e gönderildi ve dönemin tanınmış ressamlarının atölyelerinde çalışma fırsatı buldu. Kariyeri şekillenirken manzara ve natürmortlar yaptı ama özellikle portreleriyle dikkatleri üzerine çekti.

Endüstri Eserlerinin Yeri Bilinmiyor


Sabiha Rüştü BOZCALI 1903 doğumlu. İlk işlerini Filarmoni Derneği’nde sergileyen sanatçı, eserlerinde endüstri üretimini konu yapan ilk kadın ressam olarak nitelendiriliyor. BOZCALIYurt Gezileri Programı kapsamında Zonguldak’a gitmiş, fabrika ve santrallerdeki çalışma koşullarını işleyen eserler yapmıştı. Ancak Sabiha BOZCALI’ının endüstri konulu birçok resmi, sergi listelerinde olmasına rağmen, bu eserlerin şu anda nerede olduğu bilinmemektedir.


(Kaynak)

BOZCALI, Münih ve Berlin’de eğitim gördükten sonra İstanbul’daki Sanayii Nefîse Mektebi’ne devam etti. 

İllüstrasyonları Reşat Ekrem KOÇU’nun “İstanbul Ansiklopedisi”nin yanı sıra “Milliyet”, “Yeni Sabah”, “Cumhuriyet”, “Ulus” ve “Tercüman” gazetelerinde yayımlandı. 

BOZCALI’nın resimlediği kitaplar arasında Orhan Veli’nin Türkçeye çevirdiği “La Fontaine Masalları”, Reşat Ekrem KOÇU’nun “İstanbul Ansiklopedisi”, Osmanlı Padişahları ile Nezihe ARAZ’ın “Anadolu Evliyaları ve Yunus Emre” eserleri yer alıyor.

Sabiha Rüştü BOZCALI
(1904 - 1998)

1946’da adı TEKEL olarak değiştirilen İnhisarlar İdaresi ve Yapı Kredi Bankası gibi önemli kurumlar için yaptığı çizimlerle reklam ve yayıncılık alanlarında dönüşüm geçirmekte olan görsel anlatım diline katkıda bulunmuş. 1953’ten itibaren Milliyet, Yeni Sabah, Hergün, Havadis, Cumhuriyet ve Tercüman’da gazete ressamı olarak çalışmış.
BOZCALI, Ressamlar Derneği’nin kurucu üyeleri arasında yer alıyordu. Sanatçı, Türk Ressamlar Cemiyeti üyesiydi.







Sabiha Rüştü BOZCALI / Vikipedi

Bu sergi ile, sanatçının 2014’te SALT Araştırma’ya bağışlanan arşivi ve şimdiye dek
(Kaynak)

kapsamlı olarak incelenmemiş üretimi ilk kez kamuya açılmış oldu.. 
Sergi, söz konusu arşivden belge, fotoğraf ve çizimler ile İstanbul Şehir Üniversitesi Taha Toros Arşivi’nin
Sabiha BOZCALI bölümünden belgelerle hazırlandı.

BOZCALI’nın yaşamının önemli noktaları üzerinden mesleki üretiminin çeşitliliğinin vurgulandığı sergide, aile koleksiyonundan sulu boya ve yağlı boya tablolar da yer almıştı.



Endüstri Eserlerinin Yeri Bilinmiyor


(Kaynak)
Sabiha Rüştü BOZCALI 1903 doğumlu. İlk işlerini Filarmoni Derneği’nde sergileyen sanatçı, eserlerinde endüstri üretimini konu yapan ilk kadın ressam olarak nitelendiriliyor.

BOZCALI, Yurt Gezileri Programı kapsamında Zonguldak’a gitmiş, fabrika ve santrallerdeki çalışma koşullarını işleyen eserler yapmıştı. 

Ancak Sabiha BOZCALI’ının endüstri konulu birçok resmi, sergi listelerinde olmasına rağmen, bu eserlerin şu anda nerede olduğu bilinmemektedir.




#SabihaRüştüBozcalı
(Kaynaklar): 
Türkiye’nin İlk Kadın İllüstratörü: Sabiha Rüştü / Evrensel.net.haber
Sabiha Rüştü BOZCALI / Vikipedi
(Kapak Fotografı):
ElmaAltShift.com

(Kaynak)